VOETENKEL-AMSTERDAM

Kijkoperatie van de enkel

De behandeling

De naam kijkoperatie is soms wat misleidend, wij noemen het een kijkoperatie omdat er door middel van een camera en een beeldscherm wordt geopereerd in plaats van met een grote snee, operatie met een snee worden operaties genoemd. In het engels wordt de kijkoperatie ‘key hole surgery’ genoemd en dit dekt veel meer de lading van de operatie. Bij de enkel maken wij gebruik van een kijker, de arthroscoop’ en speciale instrumenten. Hierdoor kan door 2 kleine gaatjes van vaak minder dan 1 cm de operatie worden uitgevoerd.  Een kijkoperatie kan aan de voorzijde of  aan de achterzijde van de enkel plaatsvinden.  Bij een beklemming, wordt vanzelfsprekend dat wat beklemd verwijderd. Bij een los fragment wordt dit fragment verwijderd, en bij een kraakbeendefect wordt het ‘dode stukje bot’ uit de enkel verwijderd en vervolgens wordt het gat/defect wat er is ontstaan opgeboord.

De operatieduur is een beetje afhankelijk van wat er precies moet gebeuren en kan variëren van 15 minuten tot meer dan een uur. Voor de operatie is een goede verdoving nodig en deze bestaat dan ook meestal uit een ruggenprik of een algehele narcose.

De operatie aan de voorzijde van de enkel  de  Anterieure enkel arthroscopie

Er zijn verschillende klachten die met een anterieure kijkoperatie opgelost kunnen worden. Zie hiervoor ook enkelklachten.  Voor de operatie ligt de patiënt op de rug op de operatie tafel. Twee kleine sneetjes ongeveer aan de voorzijde van de enkel worden er gemaakt. Het sneetje aan  de buitenzijde wil nog wel eens pijn na de operatie geven.  Dit komt omdat vlak bij deze snee een oppervlakkige huidzenuw ligt. Het probleem is dat de huidzenuw die daar ligt bij iedereen net een beetje anders is op die plek. Soms voelt de huid na de operatie daardoor een beetje doof aan rond de snee. Tijdens de operatie wordt er vocht in het gewricht gepompt. Hierdoor ontstaat er wat meer ruimte en kan de operatie veilig worden uitgevoerd. Het betekend natuurlijk wel dat de enkel na de operatie dik is.

Na de operatie

Natuurlijk is dit erg afhankelijk van wat er precies is gebeurt maar over het algemeen geld dat na 5 dagen het drukverband eraf mag. Na de operatie wordt een stevig drukverband aangelegd. Met dit drukverband en een loopzool, is afhankelijk van wat er precies is gebeurt, de enkel direct belastbaar. Na de meeste ingrepen mag er direct vol belast worden. De krukken dienen dan ook ter ondersteuning. Het is belangrijk de voet en het been wel te belasten.

Na de 5e dag is het verstandig om met de fysiotherapeut te gaan oefenen zodat de  beweging van de enkel snel op gang komt en  de balans van de enkel  en de voet snel wordt hersteld. En natuurlijk is het van belang dat de enkel en het onderbeen weer sterk wordt, en dat u zo snel mogelijk leert de enkel en voet weer normaal te belasten en te bewegen.

De grote uitzondering is het kraakbeendefect tijdens de operatie wordt het losse kraakbeen/bot fragment verwijderd en wordt het defect opgeboord. Dit wordt gedaan zodat er weer een nieuw laagje overheen groeit. In dit geval zal geadviseerd worden 6 weken met krukken te lopen. 

Risico's van de operatie

Gelukkig zijn de risico van de kijkoperatie klein maar wel aanwezig. Er is altijd een risico op een infectie, dit betekend dat er een bacterie in de enkel terecht kan komen, als dit optreedt dan moet de enkel opnieuw worden geopereerd, en is vaak behandeling met antibiotica nodig, het risico op infectie ligt zo rond de 0,01-0,5%. Daarnaast bestaat het risico op een trombose been, dit betekend dat er in een bloedvat een bloedstolsel ontstaat. Als dit optreedt dan is hiervoor gericht behandeling vaak met een bloedverdunner noodzakelijk. We weten dat het belangrijk is snel na de operatie te gaan bewegen ook vooral de enkel, hierdoor wordt de 'kuitpomp' gestimuleerd. Waardoor er minder kans is op een stolsel. Ook kan een zenuwtakje geraakt worden die aan de voorzijde van de enkel loopt. Deze zenuw loopt bij iedereen net een beetje anders en daardoor wordt deze af en toe geraakt. Dit geeft een zenuwpijn. Afhankelijk van de klachten kan dat behandeld worden. 

Kijkoperatie via de achterzijde van de enkel de posterieure enkel arthroscopie

Via de kijkoperatie techniek kunnen verschillende operaties uitgevoerd worden, zoals verwijderen van een los botfragment aan de achterzijde van de enkel. Bij slijpen van het uitsteeksel van het sprongbeen. Hierdoor kan de beweeglijkheid van het enkelgewricht verbeteren. Verwijderen van littekenweefsel en verkalkingen. En losmaken van de grote lange teenbuiger. Beoordelen van de pees aan de buitenzijde van de enkel, de peroneus. Ook kan de achillespees beoordeeld worden. En natuurlijk kan zowel het onderste als het bovenste spronggewricht worden beoordeelt. Zo kan via deze benadering het onderste spronggewricht vast gezet worden.

De operatie wordt uitgevoerd in buikligging. Meestal wordt gebruik gemaakt van een bloedleegte band om het bovenbeen. Om de operatie goed te kunnen uitvoeren wordt gekozen voor een algehele verdoving of een ruggenprik.

De sneetjes (2) van ongeveer 5 mm worden net naast de achillespees gemaakt. Via het ene sneetje wordt de camera naar binnengebracht en via het andere sneetje de instrumenten. Nu kan via een scherm de operatie worden uitgevoerd. Vaak wordt gebruik gemaakt van verschillende instrumenten. Bij de operatie aan de achterzijde van de enkel, moet er altijd eerst weefsel worden verwijderd, omdat de operatie niet direct in het gewricht begint. Het meeste wordt gedaan aan de achterzijde van het bovenste spronggewricht. Natuurlijk wordt ook het enkelgewricht bekeken en zo nodig schoongemaakt. Omdat er meer weefsel verwijderd zal moeten worden in vergelijking met bijvoorbeeld een kijkoperatie van de voorzijde van de enkel of van de knie, is de enkel na de operatie nog lang dik. Het kan prettig zijn om compressie kousen te gebruiken. ( bijvoorbeeld van Herzog kosten ongeveer 40 euro per paar)

Veel gestelde vragen:

Hoe lang moet ik met krukken lopen?

Na de operatie mag u direct belasten op geleide van de pijn. ( natuurlijk zijn hierop uitzonderingen maar dit zal u dan nadrukkelijk worden verteld). U heeft dan wel een drukverband om een gebruikt een platte loopzool. Dit betekend dat u de krukken gebruikt vanwege de pijn. Als de pijn meevalt mag u er ook zonder krukken op lopen. Het is wel belangrijk om de voet goed af te wikkelen, soms is het daarom prettig om toch  wat langer de krukken te gebruikten. 85% van de mensen kan binnen 3 weken zonder krukken lopen.

Hoe lang mag ik niet autorijden?

Zolang u op krukken loopt is het onveilig om auto te rijden. Als u aan uw linker voet geopereerd wordt en u rijd in een automaat, mag u zodra u mobiel bent wel weer autorijden. Anders moet u er vanuit gaan dat u 4 weken niet in staat bent om zelf te rijden.

Hoe lang mag ik niet fietsen?

Bij het fietsen zit het gevaar in het afstappen. Indien de voet pijnlijk is dan is afstappen ook pijnlijk. En is de kans dat u ten val komt groter. Dus u kunt weer veilig gaan fietsen als u goed op uw voet kan staan.

Is het een pijnlijke operatie?

Pijn is voor iedereen verschillend en daarom is het een moeilijk te beantwoorden vraag. U moet ervan uitgaan dat de enkel de eerste paar weken zeer doet. U krijgt pijnstilling voorgeschreven. Met deze pijnstilling is het over het algemeen goed te doen. De pijn verschilt erg van persoon tot persoon. Veel mensen geven aan dat de pijn tijdelijk erger wordt na 1 week. Vaak nadat het verband eraf is. Het verband geeft vaak wat steun en voorkomt ook dat u de voet helemaal spitst. Het kan dan voorkomen dat u dan meer pijn heeft in de nacht. In een ontspannen toestand staat de voet in spits, dat verkleint de ruimte achter in enkel. Dat is de plaats waar er is geopereerd en vaak nog zwelling is. Dit geeft meer druk tegen de zenuw. Dit kan meer pijnklachten geven.

Kunnen de klachten erger worden na de operatie?

Een kijkoperatie is een relatief veilige operatie. Helaas betekent dit niet dat het altijd goed gaat. De kans op complicaties zijn zeer klein minder dan 1 % maar wel aanwezig.  Als er een complicatie optreed zoals een infectie dan zal de hersteltijd veel langer zijn, ook beïnvloedt dit de uitkomst van de operatie.